İş Zekası Nedir?
Kurumların kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerine ulaşması için alınacak kararlarda kurum yöneticilerine yardımcı olmak amacıyla, farklı kaynaklarda bulunan doğru ve yararlı kurumsal bilginin toplanıp, temizlenip birbiriyle uyumlu hale getirilip, sonrasında analize uygun bir biçime dönüştürülüp her seviyede yöneticiye, zamanda ulaştırılması işlemine iş zekası denir.
Veri Ambarı (Data Warehouse)
Kurumun elektronik ortamda bulunan tüm verilerin toplandığı veritabanıdır.
Bunun için kurumun OLTP(Online Transactional Processing) verileri, yani günlük olarak yapılan satış, satın alma, stok yönetimi, banka işlemleri vs. bilgilerinin kaydedildiği veritabanı/veritabanları, şubeleri ve iş ortaklarının vs. sağladığı bilgi ve gerekli diğer veriler toplanarak bir Veri Ambarı(Data Warehouse) oluşturulur.
Bu işlem için kullanılan çeşitli yazılımlar vardır. Bu araçlara ETL(Extract Transform Load) yazılımları denir. Örnek olarak (SSIS)Microsoft SQL Server Integration Services, Oracle ODI, Business Objects Data Integrator (BODI), Informatica, Ab Initio vs. verilebilir.
Daha sonra DW daki veri üzerinden OLAP(Online Analytical Processing) veritabanı oluşturulur. OLAP veritabanlarında veri küpleri, mining modelleri ve KPI(Key Performance Indicator) lar bulunur. Bu yapılar DW verisini analiz edilmeye hazır hale getirir. Bunun için kullanılan araçlar SSAS( Microsoft SQL Server Analysis Services), SAS, Microstrategy, Cognos vs. verilebilir. Bu verileri karar vericiler bir takım programlar aracılığıyla analiz ederler. Yukarıda bahsedilen ürünlerin kullanıcı programları da kendi içindedir. Microsoft Excel birçok ürün için en çok kullanılan kullanıcı arayüzüdür. Bunlar dışında ayrıca 3. Parti birçok araç vardır. Analiz için OLAP veritabanlarının yanında standart raporlar da kullanılır. Bu raporlar için kullanılan yazılımlar SSRS(Microsoft SQL Server Integration Services), Business Objects ve Crystal Reports, Cognos, SAS, Microstrategy verilebilir.
DATA MART
DW tüm kurumsal bilginin toplamından oluşurken DM bu bilginin bir kısmından oluşur. Örneğin bir departmana ilişkin veya belli bir raporlama amacıyla oluşturulan tüm elektronik bilgilerdir.
Tarık Akarsu Muhammet Tarık Akarsu